News Archive

नेपाली नर्सलाई युके पठाउने काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ। एक सय जना माग भएकोमा निर्धारित मापदण्ड पूरा गर्नेहरु भने जम्मा ७८ जना मात्रै छन् । उनीहरुको डकुेमन्ट भेरिफिकेसनको काम पूरा भइसकेको छ। अनलाइन फारम साइन-अप गर्नेहरु ७ सय ७१ जना थिए । निर्धारित योग्यता पूरा गर्नेहरु माग संख्या भन्दा थोरै भए। ‘अनलाइन प्रणालीबाट सबै मापदण्ड पूरा गरी ८२ जनाको फारम आएको थियो’, वैदेशिक रोजगार विभागका सूचना अधिकारी कविराज उप्रेतीले ग्राउन्डजिरोसँग भने, ‘तर त्यसमा पनि डकुमेन्ट नपुगेका ४ जना रिजेक्ट भएका छन्।’ युके जाने प्रक्रियामा अनलाइनबाट आवेदन दिन मिल्ने प्रणाली बनाइएको थियो। कामका लागि युके जान पाइने यो क…

पछिल्लो समय नेपालमा सर्वाधिक लोकप्रिय भिडियो सेयरिङ एप हो— टिकटक। नेपालमा टिकटकबाट कलाकार जन्मिएका छन्। टिकटकबाट बुढाबुढीको जीवनमा खुशीका रंगहरु थपिएका छन्। टिकटकबाट स—साना व्यापार, व्यवसाय चलेका छन्। टिकटकबाटै समाज सेवाका अभियान सञ्चालन भएका छन्। बैंक तथा ठूला कम्पनीले आफ्ना सूचना ग्राहकसम्म पुर्याउन टिकटकको उपयोग गरेका छन्। यी सब पुराना कुरा हुन्। टिकटकबारे नयाँ अपडेट हो— नेपालमा टिकटक प्रतिबन्धित छ। तर चिन्ता नगर्नुहोस्। यो प्रविधिको समय हो । भीपीएन प्रयोग गरी आरामसँग टिकटक चलाउन सकिन्छ। भिडियो क्लिप सेयर गर्ने यो एपदेखि किन तर्सियो सरकार? सञ्चारमन्त्री रेखा शर्मा भन्छिन्, ‘टिकटक पीडितह…

यहाँ अति विपन्न परिवारका युवतीको विवाह हुँदैन। वयस्क उमेरमा यौन, धन र सुरक्षित भविष्यको चाहना कसलाई हुँदैन र ? हुन पनि विवाह नहुने भएपछि यहाँका केटीहरुको जीवनले अर्कै मोड लिन्छ। उनीहरु सन्तान जन्माउन प्रतिष्ठित धनी पुरुष खोज्छन्। घरमा श्रीमती, छोराछोरी भए पनि युवतीले बच्चा जन्माउने उद्देश्यले राखेको यौन प्रस्ताव धनाढ्य पुरुषले स्वीकार्छन्। बच्चा जन्माउँछन्। त्यसपछि महिलाले पुरुषसँग सरोकार राख्दिनन्। पुरुषले पनि महिलाको वास्ता गर्दैनन्। तपाइँलाई लाग्ला, यस्तो कहीँ हुन्छ ? हो, हल्जी गाउँ, लिमी उपत्यका, हुम्लामा यस्तै हुन्छ। सुन्दै अनाैठो लाग्ने नेलु प्रथामा यस्तै हुन्छ।

कुनै बेला सरकारको दाबी थियो— इम्बोस्ड नम्बर प्लेटले सवारी सााधन चोरीका घटना रोक्छ, गैरकानुनी धन्दामा सवारी साधनको प्रयोग घटाउँछ। सरकारले अहिलेसम्म सडकमा इम्बोस्ड नम्बर प्लेट सिस्टम राखेकै छैन। अत्याधुनिक नम्बर प्लेट राख्दाको फाइदा गाडी प्रयोगकर्ताले पाउँदैनन्। तर काम नगरे पनि इम्बोस्ड नम्बर प्लेट धमाधम वितरण भइरहेको छ। किन यस्तो भइरहेको छ त ? कुरा सिम्पल छ, राजस्व असुली गर्न । काम नलाग्ने इम्बुस्ड नम्बर प्लेट बारे अर्को एउटा रोमाञ्चक कुरा छ। यतिबेला तपाइँसँग पुरानो नम्बर प्लेटको सवारी साधन छ र बिक्री गर्नु भयो भने अनिवार्य इम्बोस्ड नम्ब…

गरिबी, बेरोजगारी र भ्रस्ट सरकारका कारण विदेश जानेहरुको संख्या दिनदिनै बढ्दैछ । कहाली लाग्दो दृश्य त यो छ कि वैदेशिक रोजगारी क्रममा ठगिने सर्वसाधारण भन्दा ठग्ने पीडकहरुको संख्या धेरै भइसकेको छ । ७७ वटै सीडीओ अफिस र वैदेशिक रोजगार विभागमा परेका उजुरीको प्रकृति केलाउँदा भन्न सकिन्छ :— मुख्य १० ठाउँमा ठगिन्छन् नेपालीहरु ।

आठ वर्ष अगाडि महिलालाई साउदी अरेबियासहित ७ वटा देशमा घरेलु कामदारकोरुपमा जान सरकारले प्रतिबन्ध लगायो। घरेलु काममा जाने महिला त्यहाँ हिंसामा परेकालेसमाधानको रुपमा यो कदम चालिएको थियो। तर नेपाली महिला प्रतिबन्धित मुलुक जान छोडेनन्। त्यसरी गएका महिलालाई सरकारले वास्ता गरेन। अन्ततः उनीहरु झन्जोखिममा छन्। अहिले बहस भइरहेछः सरकारको विभेदकारी नीति फेर्नुपर्छ। विदेशी भूमिमा महिलालाई नेपाली नियोगहरुले संरक्षण दिनुपर्दछ।

नेपाल र युकेबीच भएको सम्झौता अनुसार नेपाली नर्स युके गएर कमाउने पैसाबारे आधिकारिक जानकारी सार्वजनिक गरिएको छैन । यो विषयमा ग्राउन्ड जिरोले एउटा सानो रिसर्च गरेको छ । हामीले नेपाल र युकेबीच भएको सम्झौतापछि भइरहेका चरणबद्ध कामहरु सरसर्ती अध्ययन ग¥यौँ। श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय, श्रम विभागका आधिकारिक व्यक्तिसँग औपचारिक, अनौपचारिक भेटघाट ग¥यौँ । सरकारका आधिकारिक व्यक्तिहरुको भनाइ र सम्झौता सम्बन्धी कागजातअनुसार अहिलेका लागि नेपाली नर्सको युकेको तलब ४१ देखि ५१ लाख रुपैयाँसम्म हुनेछ । तर यो भनेको वार्षिक तलब हो, मासिक होइन । युके गएर उनीहरु कति समय त्यहाँ बस्न पाउँछन् भन्ने टुंगो छ…

सर्वसाधारण विदेशबाट फर्किंदा ल्याउने मोबाइल फोनमा सरकारले कडाइँ गर्न थालेको विषय नयाँ होइन । वैदेशिक रोजगारबाट फर्किनेले २ वटा फोन ल्याउँदा भन्सार तिर्नु पर्दैन । अन्यले एउटाभन्दा बढी ल्याए भन्सार तिर्नुपर्छ । दशैँ आउन लागेको समयमा हामीले विमानस्थल भन्सारका आधिकारिक अधिकारीलाई सोधेका थियौँ, ‘दशैँमा घर फर्किने नेपालीले एकभन्दा बढी फोन लिएर आए के हुन्छ ?’

अमेरिकाको डिभी चिट्ठा कार्यक्रममा आवेदन खुलेको दुई साताभन्दा बढी भइसक्यो। चिट्ठा परेर अमेरिका बसाइँ सर्न पाइने भएकाले डिभी कार्यक्रमप्रति नेपालीको ठूलो आकर्षण छ। केही दल र नेताले केही समय अघि अमेरिकाको विरोधीमा सडक आन्दोलन चर्काएका थिए। आन्दोलनको मोर्चामा केहीको टाउको समेत फुटेको थियो। अहिले ती कार्यकर्ताले अमेरिका बसाइँ सर्न पाइने डिभी चिट्ठा भछन् कि भर्दैन होला ? यो प्रश्न पेचिलो छ।

केही अघि नेपाल र जर्मनीबीच श्रम सम्झौता गरेको थियो। यसै सन्दर्भलाई लिएर यतिबेला अर्को एउटा विषय चर्चामा छ। नेपाली कामदारलाई जर्मनी कसले पठाउने? सरकार कि म्यानपवार? वैदेशिक रोजगारीमा जाँदा म्यानपावर कम्पनीले पाइला पाइलामा ठगेको विवरण सामान्य भइसकेका छन्। सरकारी संयन्त्रबाट कामदार कोरिया पठाउँदा म्यानपावरभन्दा व्यवस्थित देखिएको छ। जर्मनीको हकमा सरकारले लतो छाडे, कामदार जर्मनी पठाउने जिम्मा मेनपावरले पाउन सक्छन्।